PICO laser
Ontstaan van sproeten
Sproeten ontstaan door een verhoogde aanmaak van pigment (melanine) in de huid. Dit gebeurt vooral onder invloed van erfelijkheid en blootstelling aan uv-straling van de zon.
Erfelijkheid
Sproeten zijn meestal erfelijk en komen vaak binnen families voor. Mensen met een lichte huid hebben meer kans om sproeten te ontwikkelen.
Blootstelling aan zonlicht
Uv-straling stimuleert de productie van melanine in de huid. Hierdoor kunnen sproeten ontstaan of donkerder en zichtbaarder worden, vooral op huiddelen die vaak aan de zon blootgesteld zijn.
Andere factoren
Stress, vermoeidheid en hormonale veranderingen kunnen ervoor zorgen dat sproeten sneller zichtbaar worden of donkerder kleuren.
Hoe onderscheid je sproeten?
Sproeten verschijnen meestal op aan zonlicht blootgestelde delen van het lichaam, zoals het gezicht — vooral op de neus en beide wangen — maar ook op de rug van de handen en de schouders. Op plekken die niet aan zonlicht worden blootgesteld en op slijmvliezen komen ze meestal niet voor.
Ontstaan van zonnevlekken (lentigo solaris)
zonnevlekken ontstaan vaak door overmatige blootstelling aan uv-straling. De huid raakt beschadigd wanneer ze meer zonlicht ontvangt dan ze kan verdragen of wanneer de huid extra gevoelig is voor zonlicht. Hierdoor kunnen huidcellen beschadigd raken en ontstaan ontstekingsreacties, wat leidt tot pigmentvlekken.
Hormonale verstoring
Ook hormonale veranderingen kunnen pigmentvlekken bevorderen. Langdurige stress, vermoeidheid, laat opblijven en ongezonde eetgewoonten kunnen de hormoonbalans verstoren en pigmentafzetting veroorzaken.
Preventie
- vermijd overmatige blootstelling aan de zon
- slaap voldoende en vermijd stress
- eet gezond en regelmatig
Hoe onderscheid je ze?
- Pigmentvlekken lijken op sproeten, maar zijn meestal groter.
- De kleur is minder donker dan die van sproeten.
- Ze zijn vaak gelijkmatig verdeeld over het gezicht.
- De kleur varieert van geelbruin tot lichtbruin en ze hebben een korrelige uitstraling.
Ontstaan van ouderdomsvlekken
Ouderdomsvlekken zijn bruine huidvlekken die ontstaan door huidveroudering en langdurige blootstelling aan zonlicht.
Huidveroudering
Ouderdomsvlekken komen vooral voor bij mensen ouder dan 40 jaar en nemen toe met de leeftijd. De huid verandert geleidelijk door veroudering, waardoor vlekken kunnen ontstaan.
Erfelijkheid
Erfelijke aanleg speelt ook een rol. Ouderdomsvlekken komen vaker voor binnen bepaalde families.
Genmutaties
Bij ouderdomsvlekken zijn verschillende genmutaties gevonden, zoals mutaties in het FGFR3-, PIK3CA- en TERT-gen. Deze kunnen bijdragen aan het ontstaan van de huidvlekken.
Hoe onderscheid je ouderdomsvlekken?
- De diameter varieert van enkele millimeters tot enkele centimeters, maar meestal kleiner dan 1 cm.
- De kleur varieert van lichtbruin tot donkerbruin of zwart.
- De vorm kan rond of ovaal zijn, maar ook voorkomen als vlakke plekken, plaques of kleine verhevenheden.
- Het oppervlak kan glad of ruw aanvoelen.
Ontstaan van melasma
Melasma is een vorm van hyperpigmentatie: donkere of grijsbruine vlekken op de huid. Het ontstaat doordat pigmentcellen (melanocyten) te veel melanine aanmaken. Dat gebeurt vaak door een combinatie van factoren:
Zonlicht / UV-straling
De grootste trigger. UV-licht stimuleert pigmentproductie enorm — zelfs kleine hoeveelheden zon kunnen melasma verergeren.
Hormonen
Daarom zie je het vaak:
- tijdens zwangerschap (“zwangerschapsmasker”)
- bij gebruik van de pil
- door hormonale schommelingen
Hoe onderscheid je melasma?
Melasma bestaat meestal uit geelbruine of lichtbruine vlekken rond de ogen en op beide wangen. Het is een vorm van pigmentafzetting.
Bij aanraking voelt het huidoppervlak doorgaans glad aan — zonder verhevenheden of putjes — en meestal zonder duidelijke klachten of pijn.
De vlekken kunnen verergeren:
- vóór of tijdens de menstruatie,
- tijdens de menopauze,
- of tijdens de zwangerschap.
Ontstaansoorzaken van Gecombineerde melasma
Erfelijke factoren: aanleg speelt een belangrijke rol bij het ontstaan van pigmentvlekken.
Hormonale veranderingen: bijvoorbeeld door zwangerschap, anticonceptie of hormonale schommelingen.
Tekort aan voedingsstoffen: een tekort aan vitaminen zoals vitamine C kan de huidstofwisseling verstoren.
Overmatige zonblootstelling: UV-straling stimuleert de aanmaak van pigment.
Beschadiging van de huidbarrière: ontstekingen en irritatie kunnen pigmentafzetting veroorzaken.
Hoe onderscheid je gecombineerde pigmentvlekken?
- Wanneer er twee of meer soorten pigmentvlekken tegelijk op het gezicht voorkomen, spreekt men van gecombineerde pigmentvlekken.
- Dit type pigmentvlekken vereist doorgaans langdurige verzorging en behandeling.
Ontstaansoorzaken van dermale pigmentvlekken
Als er in de familie gevallen van dermale pigmentvlekken voorkomen, kan er sprake zijn van aangeboren erfelijkheid. In zulke gevallen is meestal geen speciale behandeling nodig.
Wanneer men zich echter zorgen maakt over het uiterlijk, kan laserbehandeling overwogen worden om de vlekken te verwijderen. De pigmentvlekken ontstaan door lokale pigmentophoping. Laserbehandeling kan het pigment in kleine deeltjes afbreken, waarna het via de natuurlijke stofwisseling van het lichaam wordt afgevoerd. Dit kan effectief zijn bij het verminderen van dermale pigmentvlekken, maar moet uitgevoerd worden door een professionele specialist.
Hormonale verstoring
Onregelmatige leefstijl, stress en hormonale schommelingen kunnen pigmentophoping bevorderen.
Blootstelling aan zonlicht
Langdurige UV-straling stimuleert pigmentvorming en kan vlekken verergeren.
Hoe onderscheid je dermale pigmentvlekken?
- Ze verschijnen meestal op de jukbeenderen en slapen.
- De vlekken komen vaak symmetrisch voor.
- Ze zien eruit als kleine zwarte of donkergrijze stipjes, ongeveer zo groot als een mungboon.
- De randen zijn wazig en onduidelijk.
- Van dichtbij lijken ze scherper zichtbaar, van veraf eerder vaag.
